| |||||||||||||||||||
O nas Zawada to wieś w Polsce położona w województwie łódzkim w powiecie tomaszowskim. Sołectwo Zawada należy do gminy Tomaszów Mazowiecki. Wieś przynależy do Parafii Świętej Małgorzaty w Chorzęcinie.
I Rys historyczny Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1398 roku. W okresie zaborów wioska należała do Królestwa Polskiego będącego pod zarządem Rosji. Po powstaniu styczniowym rząd carski w roku 1863 przeprowadził uwłaszczenie ziem, czego efektem było powstanie w Zawadzie 35 gospodarstw. W okresie międzywojennym gospodarstw rolnych było już we wsi ponad 100. We wsi występowały tradycyjne nazwy poszczególnych miejsc, dziś używane rzadko lub tylko przez najstarszych mieszkańców wioski. W Zawadzie były to: Dziegciewice, Jeziórki, Łysa Góra,Młynarskie Góry, Pokarczemne i Ogrody. Zawadzianie wspierali rodzącą się Polskę czynem, czasem poświęcając własne zycie na ołtarzu Ojczyzny. W czasie I wojny światowej na froncie zginęli: Józef Rybak, Stefan Ogórek, Władysław Goździk, Szczepan Ogórek, Jan Ogórek, Jan Pietruszczak i Paweł Dębiec - łącznie 7 osób. W czasie II wojny światowej wieś poniosła poważne straty - zwłaszcza podczas kampanii wrześniowej. Niekorzystne położenie miejscowości przy ważnej drodze, na której odbywały się ruchy wojsk, spowodowało spalenie 162 budynków, w tym 46 domów mieszkalnych, 54 obór i 62 stodół. Na froncie zaś walczyli: Franciszek Szymański, Leon Lis, Józef Kozar, Józef Gawarzyński, Józef Dębiec, Stefan Ogórek, Julian Ogłuszka oraz Marian Zieliński, który z wojny nie powrócił, gdyż zginął w obozie jenieckim w Niemczech. W czasie kampanii wrześniowej spalił się żywcem w piwnicy ( ukrywając sie przed Niemcami) Franciszek Wojciechowski, natomiast Ignacy Ruta zginął zastrzelony przez żołnierza niemieckiego. W dniu 8 lutego 1944 roku na skutek denuncjacji niemieckiego konfidenta, Józefa Ogórka, zostali aresztowani: Julian Karp ( z Godaszewic), Józef Nowak, Władysław Wojciechowski s. Stanisława, Władysław Wojciechowski s. Antoniego, Władysław Wojciechowski s. Ignacego i Kazimierz Kozar. Dwaj ostatni zostali zwolnieni po kilku dniach z więzienia w Tomaszowie Mazowieckim. Pozostałych rostrzelano w Tomaszowie, poza Julianem Karpem, który zmarł na skutek tortur. Konfident został wkrótce potem zastrzelony przez członków Ruchu Oporu. W dniu 24 stycznia 1943 roku Niemcy aresztowali rodzinę Jabłońskich - dobroczyńców wsi Zawada. Leon, Helena, Stanisław, Henryk, Andrzej i Leonia Jabłońscy zostali posądzeni o przechowywanie broni. Po tygodniu zwolniono helenę i Leonię, po miesiącu Leona i Henryka, a po trzech miesiącach Stanisława i Andrzeja. W listopadzie 1944 roku aresztowano Franciszka Ogórka, którego zwolniono po 3 miesiącach. W grudniu 1939 roku aresztowano także Jana Wężyka, który zginął w Oświęcimiu. 20 marca 1943 roku aresztowano Mariana Gawarzyńskiego jako podejrzanego o przynalezność do Ruchu Oporu. Wywieziono go do Oświęcimia, a następnie do obozu w Niemczech, gdzie zginął. 16 listopada 1944 roku został zastrzelony pomiędzy łanami zboża Marian Rybak. Sprawca tej zbrodni był Niemiec Karol Karch, który po wojnie został oddany w ręce Milicji Obywatelskiej w Ujeździe. W latach 1942 - 1943 w czasie przeprowadzonych przez Niemców trzech łapanek oraz na skutek imiennych wezwań wywieziono do Niemiec na przymusowe roboty 54 osoby. Byli to: Rozalia Rybak, Stanisława Ogórek, Maria Lenarczyk, Anna Wojciechowska, Kazimiera Wojciechowska, Józef Pietruszczak, Maria Gawarzyńska, Genowefa Gawarzyńska, Szczepan Bąbol, Jan Gawarzyński, Antoni Rybak, Lucyna Rybak, Jan Dębiec, Zofia Dębiec, Maria Kula, Władysław Zendeł, Franciszek Dębiec, Aleksandra Pietruszczak, Julian Pietruszczak, Stanisław Wojciechowski, Kazimierz Gajak, Zofia Wichlińska, Stanisław Ogórek, Roman Wojciechowski, Janina Krześlak, Irena Żerek, Piotr Żerek, Kazimierz Ogórek, Władysława Ogórek, Marian Ogórek, Kazimierz Ruta, Zofia Tomczyk, Leokadia Tomczyk, Zuzanna Tomczyk, Tadeusz Norkus, Janina Ogórek, Józef Ogórek, Stefan Sulma, Zofia Rybak, Józef Wójcik, Leon Dębiec, Stefania Ogórek, Teofil Zieliński, Józef Dębiec, Jadwiga Nowak, Feliks Matysiak, Felicja Nowak, Jan Biniek, Franciszek Ogórek, Stanisław Przybysz, Jan Przybysz, Władysław Kwapisz, Stefasn Wąs. Z Niemiec nie powrócili : Józef Wójcik, Wiesław Ogórek, Janina Ogórek, Stanisław Ogórek, Maria Gawarzyńska (Australia), Lucyna Rybak (USA), Julian Pietruszczak i Zofia Zielińska, którzy wybrali emigrację. Sołtysami we wsi - od czasu zniesienia pańszczyzny - byli kolejno: Marek Ruta, Paweł Ogórek, Jan Ogórek, Paweł Majda, Stanisław Dębiec, Józef Pietruszczak, Marcin Rybak, Wojciech Wojciechowski, Antoni Goździk, Jan Gawarzyński, Franciszek Wojciechowski, Antoni Goździk, Jan Szymański, Teofil Dębiec, Kazimierz Wojciechowski, Ignacy Ruta, Antoni Ogórek, Antoni Ruta, Marian Majda, Józef Pietruszczak, Kazimierz Sikorski, Wacław Szymczyk, Krzysztof Ogórek. | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||